Program profilaktyki w ZPSWR


Załącznik nr 1 do uchwały Rady

Rodziców nr II/2013/2014 z dnia 23 czerwca 2014 r.

Program
Profilaktyki

Zespół Placówek

Szkolno-Wychowawczo-Rewalidacyjnych

w Wodzisławiu Śl.



I. TERMINOLOGIA

Profilaktyka to "chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia." To ciągły proces "prowadzący zarówno do redukcji dostępności, jak i zapotrzebowania na środki odurzające"; to proces, "który wspiera zdrowie przez umożliwienie ludziom uzyskania pomocy potrzebnej im do konfrontacji ze złożonymi stresującymi warunkami życia oraz przez umożliwienie jednostkom osiągnięcia subiektywnie satysfakcjonującego, społecznie akceptowanego, bogatego życia". Celem profilaktyki jest "ochrona dziecka, ucznia, wychowanka przed zakłóceniami rozwoju, czyli przed podejmowaniem zachowań hamujących lub niszczących rozwój".

Najlepsza, gdyż najtańsza i najbardziej skuteczna, jest profilaktyka pierwszorzędna, która uwzględnia promowanie rozwoju jednostek w kierunku realizowania ich potencjalnych możliwości oraz przeciwdziałanie szkodliwym wpływom środowiska. Ryzyko uzależnienia osób objętych nią jest niskie, a odwracalność przejawów dysfunkcyjności - wysoka.

,,Zgodnie z definicjami zawartymi w słownikach, <profilaktyka> to działania służące ochronie przed zagrożeniem, zaś <wychowanie> to wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka. Analizując więc obie dziedziny widzimy ważne różnice. Może nawet powstać wrażenie, że wychowanie i profilaktyka nie mają ze sobą nic wspólnego. Sprawa komplikuje się jednak, gdy z zewnętrznego poziomu słownikowej definicji <zejdziemy> trochę głębiej, do poziomu treści i metod działań wychowawczych, które w pewnym obszarze - ściśle mówiąc w obszarze profilaktyki pierwszego stopnia - mogą okazać się bardzo podobne". Pomagając dziecku nabyć i rozwinąć umiejętności interpersonalne oraz osobiste, zarazem wychowujemy (gdyż umiejętności te są ważne dla ogólnego rozwoju dziecka), jak i podejmujemy działania profilaktyczne (gdyż umiejętności te są ważne dla poradzenia sobie z zagrożeniem). Tak więc efekty programów profilaktycznych i programów wychowania są zbliżone, a "niektórzy skłonni są je utożsamiać".

Szkolny Program Profilaktyki jest przemyślanym uzupełnieniem programu wychowawczego szkoły i odpowiada na realne problemy oraz zagrożenia pojawiające się w szkole i środowisku. Może on zawierać tylko zadania realizowane w zakresie profilaktyki pierwszorzędowej, polegające na promocji zdrowia, zapobieganiu zagrożeniom poprzez rozwijanie umiejętności radzenia sobie z wymogami życia, wspieraniu procesu wychowania oraz identyfikację osób będących w grupie podwyższonego ryzyka. Zadania z zakresu profilaktyki drugorzędowej (dotyczy osób z grupy podwyższonego ryzyka, to pomoc w wycofaniu się z zachowań ryzykownych) oraz trzeciorzędowej (dotyczy osób z grupy wysokiego ryzyka i polega na zatrzymaniu procesu chorobowego i degradacji społecznej poprzez działania resocjalizacyjne, rehabilitacyjne i terapeutyczne) realizują specjalistyczne placówki, a zadaniem szkoły w tym zakresie jest nawiązanie współpracy z tymi placówkami.

II. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Szkolny Program Profilaktyki został opracowany w celu uszczegółowienia i wzbogacenia programu wychowawczego szkoły. Na początku każdego rozku szkolnego w oparciu o zapisy programu opracowuje się plan oddziaływań profilaktycznych. Adresatami Szkolnego Programu Profilaktyki są uczniowie, ich rodzice i najbliższe środowisko oraz nauczyciele.

III. ZAŁOŻENIA PROGRAMU

1. Program będzie realizowany w czasie zajęć obowiązkowych oraz dodatkowych.

2. Treści programu, jego zakres i metody edukacji uwzględniają oczekiwania uczniów szkoły i są dostosowanie do ich potrzeb i problemów.

3. Za realizacją programu odpowiadają wszyscy pracownicy szkoły.

IV. WSPÓŁPRACA

Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki odbędzie się przy współpracy z :

- dyrekcją szkoły, nauczycielami, pedagogami i innymi pracownikami,

- rodzicami,

- księdzem i katechetką,

- pielęgniarką szkolną,

- policją,

- instytucjami zajmującymi się zapobieganiem przemocy i walką z uzależnieniami (np. Niebieska Linia, Pomarańczowa Linia, Dzieciństwo bez Przemocy),

- pracownikami OPS i PPP,

- pracownikami sklepów sprzedających alkohol i wyroby tytoniowe,

- kuratorem,

- innymi osobami chętnymi.

V. PRZEWIDYWANE EFEKTY

1. Aktywizacja i integracja uczniów przy realizacji wspólnych zamierzeń.

2. Rozwój aktywności uczniów poprzez udział w planowaniu, organizowaniu i przygotowaniu wydarzeń ż życia szkoły tj. imprez klasowych, szkolnych, wycieczek, wyjść itp.

3. Podejmowanie działań na rzecz środowiska szkolnego poprzez udział w pracach zainicjowanych przez samorząd uczniowski, współorganizowanie imprez ogólnoszkolnych i charytatywnych.

4. Uwrażliwienie na dostrzeganie potrzeb innych dzieci i dorosłych.

5. Współdziałanie z rodzicami przy realizacji zadań wychowawczych.

6. Promocja szkoły poprzez udział w konkursach, prezentowanie dorobku na forum szkoły i w środowisku lokalnym.

7. Stworzenie warunków do rozwoju indywidualnych zainteresowań i uzdolnień uczniów.

8. Dalsze diagnozowanie potrzeb uczniów i wspieranie ich indywidualnych dążeń i aspiracji.

9. Dalsze monitorowanie zachowania i przeciwdziałanie przejawom niepożądanych zachowań.

10. Wspieranie rozwoju społecznego dzieci 6- letnich w klasach 1-szych

11. Przygotowanie uczniów do przejścia na następny etap rozwoju ( II etap edukacji, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna).

VI. CELE PROGRAMU:

Ogólne:

1. Chronienie rozwoju dzieci i młodzieży przed zagrożeniami,

2. Zapobieganie powstawaniu wśród dzieci i młodzieży niekorzystnych problemów społecznych (takich jak kłopoty z nauką, uzależnienia, przemoc, kradzieże, zaburzenia zdrowia psychicznego),

3. Wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa,

4. Kształtowanie umiejętności interpersonalnych i intrapersonalnych, które sprzyjają prawidłowemu rozwojowi psychospołecznemu, zaspokajaniu potrzeb, przygotowaniu do życia, radzeniu sobie z trudnościami oraz pierwotnej profilaktyce problemów zdrowotnych i społecznych.






SZCZEGÓŁOWE CELE PROGRAMU:

CELE DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH

SPOSÓB REALIZACJI

TERMIN REALIZACJI

ODPOWIEDZIALNI

Wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa

1) bieżące weryfikowanie wewnątrzszkolnego regulaminu, zapoznanie uczniów z nim i konsekwentnie jego przestrzeganie,

2) zaznajomienie dzieci z zasadami bezpieczeństwa:

- na lekcjach, przerwach,

- w czasie gier i zabaw zespołowych,

- na jezdni,

- na wakacjach,

- podczas wyjść i wycieczek,

- na imprezach masowych,

3) wyposażenie dzieci i personel szkoły w umiejętność udzielania pierwszej pomocy,

4) uczenie zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia: powódź, pożar, zachowanie na szkolnym korytarzu, szatni, klasie, sali gimnastycznej, boisku szkolnym.

5) uwzględnienie profilaktyki uzależnień: problem narkotyków, dopalaczy, palenie papierosów, picie alkoholu, zachowania agresywne.

Wrzesień, cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog, dyrektor

Zapobieganie przemocy i agresji w szkole i środowisku

1) diagnoza poziomu bezpieczeństwa w szkole,

2) uświadomienie uczniom czym jest agresja i przemoc oraz jak sobie z nimi radzić,

3) eliminowanie zachowań agresywnych wobec siebie, nauczycieli, uczniów, rówieśników, innych osób czy aktów wandalizmu poprzez wczesną diagnozę i reagowanie na agresję, przemoc,

4) kształtowanie umiejętności zastępowania agresji, wnioskowania moralnego oraz kontroli emocji,

5) wyodrębnienie uczniów z grup ryzyka (tych, które przejawiają autoagresję, stosują przemoc wobec innych oraz tych, których rodzina stosuje przemoc),

6) organizowanie zajęć dla dzieci z grup ryzyka,

7) zapoznanie rodziców z możliwościami, zakresem i konsekwencjami stosowania kar i nagród w wychowaniu,

8) eliminowanie wulgaryzmów ze słownika,

9) udzielanie informacji na temat instytucji, form pomocy ofiarą i sprawcom przemocy,

10) wzmożony kontakt z rodzicami,

11) kształtowanie postawy przeciwko agresji i umiejętności rozpoznawania sytuacji zagrażających:

- kontrola negatywnych emocji i uzewnętrznianie ich w akceptowalny społecznie sposób,

- rodzaje, przyczyny, konsekwencje przemocy,

- budzenie nieufności wobec obcych.

Wrzesień, cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Eliminowanie niepowodzeń szkolnych

1) zwiększenie motywacji do nauki,

2) organizowanie zajęć indywidualnych (korekcyjnych, kompensacyjnych, wyrównawczych),

3) organizowanie zajęć pozalekcyjnych zgodnie z zainteresowaniami uczniów,

4) wzmożenie kontaktów z domem,

5) wczesne reagowanie na absencję,

6) sprawowanie kontroli nad dzieckiem często opuszczających zajęcia szkolne.

Cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Zwiększenie dostępności do pomocy specjalistycznej

1) kontrola stanu zdrowia dziecka,

2) informowanie o formach i instytucjach pomagających w sytuacjach pomagających w sytuacjach trudnych (przemoc, uzależnienia, brak środków do życia -OPS, sąd alimenty ...),

3) organizowanie pomocy dla dzieci:

- z rodzin biednych (dożywianie, ubranie, książki...)

- nadpobudliwych, zahamowanych,

- z rodzin z problemami alkoholowym,

- z rodzin stosujących przemoc.

Cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog, pielęgniarka

Zapobieganie zaburzeniom zdrowia psychicznego

1) stworzenie jasnych norm postępowanie i przestrzeganie ich,

2) kształtowanie umiejętności radzenia sobie z sytuacjami trudnymi w sposób akceptowalny społecznie

3) wyrabianie nawyku systematyczności i umiejętności zarządzania czasem wolnym.

Wrzesień, cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Integracja zespołów klasowych

1) rozwijanie umiejętności współżycia społecznego,

2) przedstawienie zasad i reguł współżycia w klasie i szkole.

3) uwrażliwianie uczniów na potrzeby innych,

4) uwrażliwienie uczniów na akceptację odmienności,

5) integrowanie społeczności klasowej i szkolnej.

Wrzesień, cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Zapobieganie uzależnieniom i opóźnianie inicjacji nikotynowej, alkoholowej, narkotykowej...

1) kształtowanie postawy negacji wobec środków odurzających ,

2) zmniejszenie dostępności do używek,

3) wyposażenie uczniów z prawdziwą wiedzą na temat używek: ich wpływu na organizm, funkcjonowanie człowieka, jego zachowanie i interakcje międzyludzkie oraz w umiejętność rozpoznawania oznak zażywania,

4) zapoznanie uczniów z odległymi i bezpośrednimi skutkami odurzania się, konsekwencjami prawnymi,

5) wyposażenie uczniów w umiejętności odmawiania,

6) wzmożenie kontaktów z rodziną,

7) wczesna diagnoza problemów dzieci,

8) edukacja prawna uczniów.

Cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Rozszerzenie działań na rzecz propagowania zdrowego trybu życia

1) propagowanie zdrowego trybu życia,

2) popularyzacja aktywnych sposobów spędzania wolnego czasu,

3) uświadomienie konieczności zachowania higieny i ergonomii pracy,

4) kształtowanie nawyków dbania o zdrowie i higienę osobistą,

5) poszerzanie zainteresowań i wiedzy ucznia.

Cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog

Podejmowanie działań mających na celu wzmocnienie motywacji do własnego rozwoju

1) uświadomienie uczniowi jego mocnych stron i możliwości,

2) rozwijanie indywidualnych zainteresowań uczniów,

3) wskazywanie pożądanych wzorców zachowań,

4) pomoc uczniom w przezwyciężaniu własnych trudności i ograniczeń,

5) pomoc uczniom w organizowaniu i planowaniu swojej pracy,

6) rozwijanie umiejętności rozpoznawania i ujawniania swoich uczuć i emocji.

Wrzesień, cały rok

Wychowawcy klas, nauczyciele, pedagog, psycholog








VI . TREŚCI PROGRAMU

Ogólne:

1. Tworzenie adekwatnego obrazu własnej osoby, wzmacniacie poczucia własnej wartości.

1) identyfikacja swoich słabych i mocnych stron,

2) rozpoznawanie własnych możliwości,

3) rozpoznawanie własnych potrzeb oraz określenie sposobów ich zaspokajania w sposób nieszkodliwy i akceptowany społecznie (bez sięgania po środki odurzające),

4) identyfikacja osobistych sympatii i antypatii.

2. Kontrolowanie własnego zachowania. Umiejętności radzenia sobie
z sytuacjami trudnymi.

1) zdolność do zachowania się adekwatnego do sytuacji - walka ze stresem, kierowanie nim, jego źródła i skutki,

2) eliminowanie złych nawyków i przyzwyczajeń,

3) przyjmowanie odpowiedzialności za własne zachowanie,

4) rozumienie, że własne zachowanie wpływa na innych,

5) rozpoznawanie, różnicowanie i doświadczanie własnych emocji,

6) umiejętność kierowania emocjami,

7) rozpoznawanie presji rówieśniczej,

8) sposoby wywierania wpływu,

9) znajomość instytucji i osób, do których można zwrócić się o pomoc w rudnych sytuacjach.

3. Odpowiedzialne podejmowanie decyzji:

1) umiejętność gromadzenia informacji i poszukiwania alternatyw,

2) kształtowanie umiejętności podejmowania trafnych decyzji, przewidywanie i ocena konsekwencji działań,

3) asertywność, odmawianie, umiejętność mówienia "nie"

4) zdolność do wybierania pozytywnych, nie negatywnych stylów życia

5) wzrost kompetencji i umiejętności przeciwstawiania się negatywnym wpływom.

4. Satysfakcjonujące więzi z innymi:

1) komunikowanie się werbalne i niewerbalne,

2) prawidłowe oraz niewłaściwe sposoby mówienia i słuchania,

3) umiejętność bronienia własnych racji,

4) empatia,

5) pomaganie innym,

6) akceptacja innych i siebie, tolerancja,

7) współpraca, współdziałanie, praca w grupie,

8) integracja zespołu i nawiązywanie więzi emocjonalnych,

9) kształtowanie pozytywnych relacji między rówieśnikami,

10) umiejętne rozwiązywanie konfliktów, negocjowania.

5. Propagowanie zdrowego stylu życia:

1) promocja zdrowia i dobrego samopoczucia,

2) kształtowanie świadomych wzorów konsumpcyjnych,

3) zapoznacie uczniów z podstawową wiedzą na temat rodzaju uzależnień (tytoń, alkohol, narkotyki, środki wziewne),

4) ukazanie szkodliwego wpływu środków uzależniających na zdrowie, funkcjonowanie organizmu, zachowanie człowieka i interakcje międzyludzkie,

5) rozpoznawanie oznak używania alkoholu, narkotyków i innych środków odurzających,

6) bezpośrednie i odległe skutki zażywania,

7) asertywne odmawianie,

8) konsekwencje prawne zażywania środków odurzających,

9) efektywne wykorzystywanie wolnego czasu,

10) niebezpieczeństwo zarażenia HIV/AIDS.

6. Zapobieganie przemocy psychicznej, fizycznej i seksualnej:

1) rodzaje przemocy zachowań agresywnych,

2) radzenie sobie z negatywnymi emocjami, umiejętna kontrola emocji,

3) postawa sprzeciwu wobec agresji,

4) konsekwencje prawne stosowania przemocy,

5) stworzenie szkolnego regulaminu dotyczącego przemocy i środków uzależniających.

7. Umacnianie więzi rodzinnych:

1) rozbudzanie miłości i szacunku do rodziny,

2) uświadomienie znaczenia rodziny poprzez pielęgnowanie tradycji rodzinnych,

3) zacieśnianie więzi między domem a szkoła poprzez organizowanie wspólnych imprez z okazji Dnia Babci, Dzidka, Matki, Ojca ... ,

4) pomoc w rozwiązywaniu kłopotów finansowych

5) prelekcje, warsztaty, konferencje środowiskowe dla rodziców,

6) promowanie postaw prorodzinnych, ukazywanie wzorów dobrej rodziny.

8. Pomoc uczniom mającym kłopoty w nauce

1) organizowanie zajęć wyrównawczych,

2) organizowanie pomocy koleżeńskiej.

Proponowana tematyka zajęć realizowanych z uczniami Szkoły Podstawowej Specjalnej:

1. Co to są środki odurzające,

2. Jakie są różnice pomiędzy pożywieniem, trucizną, lekami, nielegalnymi środkami odurzającymi,

3. Niektóre lekarstwa mogą pomóc w czasie choroby (gdy są przepisane prze lekarza, podane przez mamę, higienistkę lub inną odpowiedzialną osobę) ale są też środkami odurzającymi i niewłaściwie zażywane mogą zaszkodzić,

4. Ludzie mogą uzależnić się od alkoholu, tytoniu i innych środków odurzających, ale są również sposoby, by pomóc uzależnionym,

5. Jak unikać nieznanych i potencjalnie niebezpiecznie pojemników, przedmiotów, substancji,

6. Na czym polega zdrowe żywienie i zdrowe nawyki,

7. Każdy człowiek jest odpowiedzialny za własne zdrowie i dobre samopoczucie, a za dzieci odpowiedzialni są rodzice,

8. Którzy dorośli są odpowiedzialni i u których można szukać pomocy w trudnych sytuacjach,

9. Jakie zasady dotyczące środków odurzających obowiązują i dlaczego należy ich przestrzegać?

10. Każdy człowiek jest niepowtarzalny i wartościowy,

11. Spostrzeganie i rozumienie, że działania jednej osoby wpływają na działanie innej, ponoszenie odpowiedzialności za młodszych,

12. Unikanie osób, które zagrażają człowiekowi,

13. Przeciwdziałanie się temu, co może spowodować im krzywdę,

14. Rozpoznawania osób, którym można o wszystkim powiedzieć,

15. Rozumienie, że przepisy prawne i reguły są po to, by ułatwić ludziom życie, dawać im poczucie bezpieczeństwa, ułatwić współpracę,

16. Doświadczenia, że własny rozwój jest wielką przygodą, a zadowolenie uzyskuje się dzięki poczuciu bezpieczeństwa, pełni zdrowia oraz pozytywnych i wolnych od środków uzależniających nawyków i postaw.

Proponowana tematyka zajęć realizowanych z uczniami Gimnazjum Specjalnego, Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy i Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej:

1. Jakie są sposoby rozpoznawania poszczególnych środków, takich jak alkohol, tytoń, marihuana, kokaina, środki wziewne, halucynogeny, substancje pobudzające,

2. Wpływ różnych środków na poszczególnych ludzi jest zróżnicowany,

3. Dlaczego nie należy używać środków odurzających oraz jaki mają wpływ na rozwój i życie człowieka,

4. Zażywanie jakichkolwiek środków odurzających jest sprzeczne z przepisami szkolnymi,

5. W jaki sposób środki wpływają na rozwój i funkcjonowanie poszczególnych układów i narządów człowieka,

6. Niektóre działania społeczne sprzyjają używaniu środków odurzających (reklama, presja rówieśników, wpływ rodziny, wzorce społeczne),

7. Co to jest uzależnienie, jaki ma wpływ na człowieka i jego rodzinę,

8. Istnieją wyspecjalizowani ludzie i instytucje przeznaczone do pomagania młodym w przeciwstawianiu się presji, rozwiązywaniu trudności,

9. Łamanie przepisów w zakresie środków odurzających niesie za sobą konsekwencje prawne i wychowawcze,

10. Szczególnie ważne jest zapewnienie pomocy każdemu, kto jej potrzebuje (sobie, członkom rodziny, przyjaciołom),

11. Umieć rozpoznawać i reagować na pośrednie i bezpośrednie wpływy społeczne,

12. Potrafić pomóc swoim rówieśnikom, rozmawiać o problemach.

VII. Formy pracy stosowane w czasie realizacji programu:

1. Zbiorowa,

2. Grupowa,

3. Indywidualna.

VIII. Metody pracy stosowane w czasie realizacji programu:

1. Gry i zabawy dydaktyczne,

2. Konkursy wiedzy na temat przemocy i uzależnień,

3. Dyskusje,

4. Scenki,

5. Burza mózgów,

6. Wycieczki,

7. Pogadanki,

8. Mini wykłady,

9. Prelekcje,

10. Warsztaty,

11. Prezentacji własnych zainteresowań na forum klasy,

12. Organizowanie spotkań z ciekawymi ludźmi,

13. Pokazy medialne,

14. Wyjścia do teatru, kina,

15. Apele, akademie,

16. Działania twórcze: muzyka, plastyka, ruch,

17. Programy profilaktyczne;





IX. Monitorowanie i ewaluacja Szkolnego Programu Profilaktyki:

Realizację działań podsumowują nauczyciele i wychowawcy klas. Wnioski z realizacji programu ujęte są w raporcie opracowanym przez Komisję wniosków i przedstawione na konferencji podsumowującej rok szkolny.










Informacja wytworzona przez:
Andrzej Run , w dniu:  09‑10‑2014 05:38:00
Informacja wprowadzona do BIP przez:
Andrzej Run , w dniu:  $dateTool.format("dd-MM-yyyy HH:mm:ss", $date).replace(" ", " ").replace("-","‑").replace(" 00:00:00", "")
Data ostatniej aktualizacji:
09‑10‑2014 05:40:53
Ilość wyświetleń:
Trwa wczytywanie
Wczytywanie danych...
Lp. Rodzaj zmiany article-history-date-create Wytworzono przez Wprowadzono przez Akcje
article-history-load-more
article-show-archive